اربعین، بیش از یک مسیر، یک بیداری

اربعین حسینی، تنها یک آیین مذهبی یا یک گردهمایی میلیونی نیست؛ بلکه یک «منشورِ زیستی» است که در آن، قطبنمای قلبهای تپنده جهان به سوی حقیقتی واحد به نام «عشق، ایثار و عدالت» تنظیم میشود. در این اقیانوسِ بیکرانِ انسانیت، هر گامی که برداشته میشود، تلاشی است برای درکِ عمیقترِ دردی که حسین(ع) در نینوا کشید. اما در میان این شور و حالِ زائرانه، آیا نباید گوشهی چشمی به «رنجهای خاموش» زمانه داشته باشیم؟ یادآوری رنجهای انسانهای فراموششده و به حاشیه رانده شده، مصداق بارزِ درکِ پیامِ زینبی است؛ پیامآوری که در اوجِ مصیبت، کرامتِ انسان را فریاد زد.
پروانههایی در بندِ آتش
در میانِ خیلِ عظیمِ زائرانِ پیادهرو، جای خالی کسانی که جسمشان در بندِ دردی بیپایان است اما روحشان در بینالحرمین پرواز میکند، بیش از هر زمان دیگری حس میشود. سخن از «پروانههایِ مظلوم» است؛ بیمارانِ «ایبی» (EB) یا همان مبتلایان به «اپیدرمولیز بولوزا». کسانی که پوستشان، این محافظِ طبیعیِ بدن، چنان در برابر ناملایمات ژنتیک بیدفاع است که کوچکترین تماس، اصطکاک یا حتی نسیمی ملایم، برایشان حکمِ تازیانهای سوزان را دارد. آنها در دنیایی زندگی میکنند که برای ما «محیط زندگی» است، اما برای آنان «میدانِ نبرد» است؛ نبردی که هر لحظهاش با زخم، عفونت و دردِ جانکاه عجین شده است.
تقاطعِ «دردِ حسینی» و «دردِ پروانهها»
اربعین، زمانِ همدلی است؛ زمانی که زائر با پای پیاده، رنجِ راه را به جان میخرد تا به یادِ رنجهای امام حسین (ع) و اهلبیتِ او، درسِ ایستادگی بیاموزد. اما بیایید صادقانه بپرسیم: آیا نمیتوان این رنجِ مقدس را به دردهایِ ملموسِ انسانهایِ دردمندِ امروز گره زد؟
در مسیرِ کربلا، سیلِ نذورات و خدمترسانی به زائران جاری است؛ این خیرِ مطلق است. اما در سایهسار این پیادهرویِ عظیم، میتوان یادِ «پروانهها» را به یک جریانِ مستمرِ حمایت بدل کرد. بسیاری از این کودکانِ معصوم، به دلیل تحریمهای ناعادلانه و کمبودِ شدیدِ پانسمانهای مخصوص و داروهای حیاتی، در حصارِ خانههایشان محبوساند. پیوند میانِ اربعین و بیماران پروانهای، پیوندی از جنسِ «دردِ مشترک» است؛ همانطور که امام حسین (ع) برای احیایِ کرامتِ انسانی قیام کرد، حمایت از این بیماران نیز پاسداری از حریمِ انسانیت و کاهشِ رنجِ بشری است.
«خانهای ایبی»؛ مأمنی در طوفان
چگونه میتوان این همدلیِ قلبی را به شعلهای از عمل بدل کرد؟ نقش نهادهایی که میان «درد» و «درمان» پل میزنند، حیاتی است. مؤسسه خیریه «خانه ایبی»، نه تنها یک مرکز حمایتی، بلکه مظهر همان نگاهِ زینبی است که رنج را نادیده نمیگیرد. این مؤسسه، در میانه طوفانهای اقتصادی و فشارهای ناشی از تحریمهای ظالمانه بر تجهیزات پزشکی، صادقانه تلاش میکند تا برای این پروانههای مظلوم، «خانه» و «پناهگاه» بسازد.
از تأمین پانسمانهای تخصصی که حکمِ پوستِ «دومِ» آنان را دارد و مانع از عفونتهای مرگبار میشود، تا حمایتهای روانشناختی، دارویی و آموزشی از خانوادههای این بیماران؛ «خانه ایبی» میکوشد تا با کاهشِ شدتِ اصطکاکِ زندگی، اجازه دهد این روحهای زیبا، کمی آرامتر در کالبدِ شکنندهشان به حیات ادامه دهند.
اربعین؛ فرصتی برای نیابتِ دردمندان
چرا نباید بخشی از فلسفه پیادهروی اربعین، «تسکینِ آلامِ دردمندان» باشد؟ هر قدمی که به نیابت از یکی از این پروانهها برداشته میشود، هر اشکی که در حرمِ اباعبدالله (ع) برایِ بهبودیشان جاری میگردد و هر گامی که برای جلب حمایتِ مالی یا اطلاعرسانی از وضعیتِ جانکاهِ تأمینِ دارویشان صورت میگیرد، عینِ زیارت است. این بیماران، فرشتگانی بر روی زمیناند که صبوری را در مکتبِ عشق مشق میکنند؛ صبوریای که یادآورِ استقامتِ حضرت زینب (س) در دشتِ نینوا و در مسیرِ کوفه و شام است.
فراخوانی به شکوهِ انسانیت
اربعین، فرصتی طلایی است تا ما این «پروانهها» را از پیلههای انزوا بیرون بیاوریم. بیایید در این روزهایِ پرشور، نگاهها را به سوی کسانی برگردانیم که به جای گرمایِ خورشیدِ عراق، در آتشِ زخمهایِ بازِ خود میسوزند. اگر زائرِ اربعین هستیم، زائرِ قلبِ این بیماران نیز باشیم. حمایت از فعالیتهای مؤسسه خیریه «خانه ایبی»، تنها یک عمل خیرخواهانه نیست؛ بلکه مشارکت در یک رسالتِ بزرگِ انسانی است: بازگرداندنِ لبخند به چهرههایی که زندگی آنها با هر لمس، یک نبرد است.
صدقه دادن، پیگیری مطالباتِ دارویی آنان و یاریرساندن به این مؤسسه، نه تنها عملی اخلاقی، که تکلیفی انسانی در محضرِ سیدالشهداست.
کلام آخر
اربعین، بیانیه بزرگِ «انسانیت» است. در مکتبِ حسین (ع)، هیچ دردی بیپاسخ نمیماند. پروانههایِ مظلومِ ما، در انتظارِ لمسِ دستانِ گرمِ همنوعانِ خود هستند؛ دستانی که در مسیرِ کربلا، با نیتِ خیرخواهی گره خورده است. بیایید اربعینِ امسال، پیادهرویِ خود را با نامِ «پروانهها» آغاز کنیم؛ چرا که خدمت به خلق، والاترینِ عبادتهاست و یاریِ دردمند، نزدیکترین راه به سویِ خداست. باشد که با این مرهمگذاری، هم دلِ آنان آرام گیرد و هم نگاهِ پرمهرِ اباعبدالله (ع) شاملِ حالِ همهمان شود.
به قلم: ندا جلیلیان صادقی میلان
بـــا مـــا همـــراه خواهـــید بـــود