احکام روزه نگرفتن به دلیل بیماری

برای همه ما پیش آمده است که در روزهای ماه رمضان ممکن است ناگهان دچار بیماری ‌شویم و یا به دلیل بیماری‌های زمینه‌ای توان جسمی برای روزه‌داری نداشته باشیم. این وضعیت معمولا با نوعی نگرانی از بابت قضا شدن روزه‌ها و تکالیف شرعی همراه است اما طبق احکام الهی این نگرانی جایز نیست چرا که وقتی شخصی دچار ضعف مفرط می‌شود یا از سمت پزشک از روزه گرفتن منع می‌گردد تکلیف از گردن او ساقط شده و حفظ سلامت بدن به واجب اصلی تبدیل می‌شود.

با توجه به اینکه هر فرد مرجع تقلیدی دارد و احکام از نظر علما کمی متفاوت هستند برای ادای دین خود لازم است به موارد ذکر شده توجه نمایید:

حکم روزه نگرفتن از نظر علما

از نظر فقهی روزه ماه رمضان از واجبات است اما مشروط به عدم ضرر می‌باشد. علما اتفاق نظر دارند که اگر روزه گرفتن باعث ایجاد بیماری جدید، تشدید بیماری و حتی طولانی شدن روند درمان شود نه تنها واجب نیست بلکه در بسیاری از موارد نیز حرام خواهد بود.

•  کفاره روزه مریض از نظر آیت الله خامنه ای (ره)

طبق فتوای ایشان اگر بیماری فرد تا سال بعد ادامه یابد از قضای روزه ساقط است و باید برای هر روز یک مد طعام (۷۵۰ گرم) فدیه بدهد. اما اگر قبل از رمضان سال بعد خوب شد باید روزه قضا به جای آورد اما اگر تا سال بعد خوب شد ولی بدون عذر قضا نکرد هم قضا بر فرد واجب خواهد بود و هم کفاره تاخیر.

•  کفاره روزه مریض از نظر آیت الله مکارم شیرازی

ایشان معتقد اند در بیماری‌های مستمر قضا ساقط است و فقط فدیه واجب است. ایشان می‌فرمایند اگر فردی به دلیل بیماری یا پیری نتواند روزه بگیرد فدیه برای او الزامی است.

•  کفاره روزه مریض از نظر آیت الله سیستانی

اگر بیماری تا رمضان بعدی ادامه یابد روزه قضا نخواهد داشت و فقط فدیه واجب است. ایشان تاکید دارند که فدیه باید حتما به صورت طعام مانند نان و گندم به دست فقیر برسد بنابراین اگر پول آن پرداخت می‌شود باید اطمینان حاصل شود که صرف خرید طعام برای نیازمندان خواهد شد.

• کفاره روزه مریض از نظر آیت الله وحید خراسانی

ایشان نیز مانند سایر مراجع در صورت استمرار بیماری تا سال بعد قضا را ساقط دانسته و پرداخت یک مد طعام را واجب می‌دانند. بیماری‌هایی که روزه برای آن‌ها ضرر دارد ایشان بر احتمال موجب خوف تاکید دارند یعنی حتی اگر یقین ندارید اما ترس منطقی از ضرر دارید نباید روزه بگیرید.

• کفاره روزه مریض از نظر آیت الله نوری همدانی

اگر بیماری تا رمضان سال بعد ادامه داشت علاوه بر قضا باید برای هر روز یک مد طعام به فقیر داده شود. ایشان تاکید دارند که پرداخت فطریه و کفاره باید در مسیر مصرف شرعی خود که همانا سیر کردن شکم گرسنگان است قرار گیرد.

• کفاره روزه مریض از نظر آیت الله شبیری زنجانی

ایشان در مقدار فدیه احتیاط مستحب دارند که به جای ۷۵۰ گرم، حدود ۹۰۰ گرم طعام پرداخت شود. همچنین معتقدند اگر فردی در میانه روز بهبود یافت مستحب است آن روز را امساک کند اما اگر چیزی خورده باشد باید بعدا قضا کند.

تکلیف زنان باردار و شیرده در ایام ماه رمضان چیست؟

اگر روزه برای جنین یا مادر ضرر داشته باشد مادر نباید روزه بگیرد و باید قضای آن را به جای آورد و هر روز هدیه یک مد طعام نیز بدهد.

برای زنان شیرده نیز اگر روزه باعث کم شدن شیر و آسیب به کودک شود افطار بر فرد واجب است. این افراد باید بعدا روزه خود را قضا کنند و یک مد طعام برای هر روز به فقیر بپردازند.

حکم استفاده از دارو و اسپری در زمان روزه‌داری

اگر بیمار هستید باید به نکات ذکر شده توجه نمایید:

• اسپری آسم: اگر به صورت گاز باشد و وارد ریه شود روزه را باطل نمی‌کند اما اگر به همراه پودر یا مایع باشد که وارد مری و معده شود روزه را باطل می‌کند.
• داروهای خوراکی: تمام قرص و شربت‌ها باطل کننده روزه هستند حتی اگر برای درمان باشند.
• آمپول و سرم:‌ آمپول‌های دارویی و تقویتی از نظر مراجع اگر به صورت وریدی یا عضلانی باشند اشکالی ندارد اما سرم به دلیل اینکه جایگزین غذا می‌شود برخی از مراجع آن را مبطل می‌دانند.

تفاوت فدیه، کفاره عمد و کفاره تاخیر

برای کسی که به دلیل بیماری، بارداری یا پیری نتوانسته روزه بگیرد و عذرش تا سال بعد باقی مانده است باید فدیه یا کفاره مریض پرداخت نماید (۷۵۰ گم طعام برای هر روز)

اما اگر شخصی بدون هیچ عذری و عمدا روزه خود را باطل کرده است پرداخت مقدار ۶۰ روز روزه یا اطعام ۶۰ فقیر برای هر روز بر او واجب است.

کسی که روزه قضا داشته و بدون عذر آن را تا رسیدن رمضان بعد به جای نیاورده است باید مقدار ۷۵۰ گرم طعام اضافه بر قضا پرداخت نماید.

اهمیت و نحوه ادای حقوق مالی روزه

پرداخت کفاره و فطریه دو اصل مهمی هستند که بر گردن هر مسلمان می‌باشد و باید در زمان معین و مشخص شده خود پرداخت شوند. اگر قصد دارید این مبالغ علاوه بر ادای دین گره‌ای از مشکلات نیازمندان باز کنند می‌توانید مبلغ مورد نظر خود را برای پرداخت فدیه و کفاره آنلاین در سایت خیریه خانه ای بی ثبت کنید تا صرف خرید دارو و پانسمان برای آن‌ها شود.